19,7 km
Kąty Wrocławskie – 3,0 km – Wszemiłowice – 3,3 km – Sadowice – 3,3 km – Małkowice – 1,6 km – Skałka – 1,3 km – Kębłowice – 2,7 km – Krzeptów – 4,5 km – Wrocław Muchobór Wielki
Dojazd – stacja Kąty Wrocławskie na linii Wrocław – Wałbrzych – Jelenia Góra, stacja Wrocław Zachodni i komunikacja miejska we Wrocławiu
Odcinek międzynarodowego szlaku R9 Adriatyk – Bałtyk, trasa biegnie głównie terenami polnymi przez Równinę Wrocławską, przecinając Park Krajobrazowy Dolina Bystrzycy z niewielkimi kompleksami leśnymi. Nawierzchnia – prawie wyłącznie drogi asfaltowe z krótkim odcinkiem drogą bitą/gruntową, z Krzeptowa do granic Wrocławia ścieżka rowerowa.
Trasa zaczyna się na stacji Kąty Wrocławskie.
Stacja Kąty Wrocławskie położona jest na linii Wrocław – Jelenia Góra, zbudowanej na odcinku do Świebodzic w 1843 r. przez Kolej Wrocławską – Świdnicko – Świebodzicką, jako drugie połączenie na ziemiach polskich. Pod koniec XIX w. linia otrzymała drugi tor, w 1928 r. odcinek do Jaworzyny Śl. zelektryfikowano. W 1945 r. trakcję elektryczną rozebrały wojska radzieckie, linię ponownie zelektryfikowano w latach 1965-66. W 1908 r. planowano doprowadzić do Kątów Wrocławskich linię kleinbahn ze Środy Śląskiej przez Rakoszyce.
Stacja posiada pięć torów, ruch obsługiwany jest przez nastawnię KW, obok której zachowała się głowica wyprodukowanego w Mannheim żurawia do nawadniania parowozów. Przy stacji zachowała się także wieża ciśnień z poł. XIX w. w rzadkiej konstrukcji prostopadłościanu nakrytego dwuspadowym dachem. Ze stacji biegnie bocznica do zbudowanego w 2007 r. terminalu kontenerowego Schavemaker Invest, wcześniej na tym terenie znajdowała się bocznica Zakładów Przemysłu Ziemniaczanego Kąty. Przed 1945 r. z zachodniej głowicy stacji biegła bocznica do majątku w Kozłowie. Klasycystyczny budynek dworca pochodzi z lat 1867-70, w latach 2020-21 został odremontowany. Ulokowano tu siedziby domu kultury i Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej, przed budynkiem powstał parking.
Z ul. 1 Maja skręcamy w ul. Fabryczną, mijamy terminal kontenerowy Schavemaker Invest, który powstał na miejscu dawnych Zakładów Przemysłu Ziemniaczanego Kąty. Następnie jedziemy ul. Brzozową przez nowe osiedla obok Szkoły Podstawowej nr 2 z nowoczesną Halą Widowiskowo-Sportową. Docieramy do ul. Mireckiego, którą biegnie jedna z dróg łączących miasto z Wrocławiem. Mijamy willę z 1912 r. (nr 31) i cmentarz.
W południowej części cmentarza znajduje się pomnik dziecięcych ofiar ewakuacji Wrocławia w 1945 r. Wypędzono wtedy na trzaskający mróz ludność cywilną miasta, co poniosło za sobą wiele ofiar, a główna trasa ewakuacji biegła w stronę Kątów Wrocławskich.
Ul. Mireckiego opuszczamy miasto, docierając do Wszemiłowic.
Wszemiłowice to mała wieś wzmiankowana w 1323 r., w latach 1540-1810 należała do wrocławskiej komandorii joannitów. Po sekularyzacji przeszła w ręce prywatne, funkcjonowała tu gorzelnia.
Przecinamy tory linii kolejowej Wrocław – Wałbrzych z domem dróżnika z pocz. XX wieku.
Koło krzyża można skręcić 190 m w lewo brukowaną drogą wiejską do kapliczki z XIX/XX w. z barokową figurą św. Jana Nepomucena z poł. XVIII w. Za kapliczką znajduje się folwark.
Opuszczamy Wszemiłowice, jedziemy długim odcinkiem przez pola do skrętu w boczną szosę prowadzącą do Sadowic. Wkraczamy w granice Parku Krajobrazowego Dolina Bystrzycy, jedziemy skrajem cennego nadrzecznego lasu. Za mostem nad Bystrzycą znajduje się pałac w Sadowicach.
Sadowice wzmiankowane były w 1250 r. jako własność klasztoru kanoników regularnych na wrocławskim Piasku. W XVII w. należała do von Saurmów, wiek później do von Posadowskych, ok. 1902 r. przejęli ją von Johnstonowie, za których stała się ośrodkiem dużej posiadłości, obejmującej 10 majątków (2,5 tys. ha), cukrownię, kilka pałaców (m.in. w Zabrodziu) oraz wille we Wrocławiu.
Okazały pałac jest malowniczo położony nad Bystrzycą. Rezydencja wzmiankowana była w 1574 r., obecny klasycystyczny pałac zbudował po 1798 r. Gottlob Albrecht von Saurma. W latach 1903 i1914 von Johnstonowie zbudowali dwa neobarokowe skrzydła boczne. Po 1945 r. w obiekcie mieścił się Zakład Poprawczy, w 2023 r. został przekazany Centralnemu Ośrodkowi Szkolenia Służby Więziennej. Zwrócona w stronę folwarku fasada zawiera kolumnowy portyk i herby właścicieli. Znajdował się tu napełniany wodą z Bystrzycy podgrzewany basen. Obok pałacu ulokowano folwark z XIX/XX w. i XIX-wieczny park angielski.
Jedziemy ul. Rzeczną przez wieś do skrzyżowania z ul. Kolejową, gdzie stoi dawna gospoda i masarnia Oskara Junga (nr 5), a naprzeciwko kapliczka. Jedziemy ul. Kolejową, mijając krzyż. Na skrzyżowaniu z ul. Szkolną (nr 7) stoi budynek dawnej szkoły z pocz. XX wieku. Jedziemy ul. Nowe Osiedle obok boiska. Na ostrym skręcie biegnącej do Sadkowa i stacji kolejowej szosy obsadzonej aleją świerkowo-lipową, kierujemy się w ul. Parkową.
Skręcając w lewo drogą szutrową i na zakręcie prosto ścieżką do lasu możemy dotrzeć po 300 m do ruin klasycystycznego mauzoleum Saurmów z 1820 r.
Obok krzyża z figurą Chrystusa malowaną na blasze kierujemy się drogą bitą, przechodzącą w gruntową, którą opuszczamy Sadowice. Mijamy dawne starorzecze Bystrzycy, której dolina ciągnie się wzdłuż trasy, następnie przez pola docieramy do Małkowic.
Małkowice wzmiankowane były w 1255 r. w dokumencie ks. Henryka III Białego, wieś została w 1310 r. lokowana na prawie niemieckim. Od 2. poł. XVII w. stanowiła własność rodu von Oberg, od 1796 r. Silbersteinów, a od pocz. XX w. Steuerów.
Jedziemy ul. Polną obok krzyża i docieramy do szosy z Sadkowa (ul. Główna).
Na skrzyżowaniu stoi piaskowcowa figura św. Antoniego Padewskiego trzymającego dzieciątko Jezus z 1735 r., fundacji von Obergów. Nieco dalej w prawo (nr 5) znajduje się dawna gospoda zur Goldenen Krone (pod Złotą Koroną), w której mieści się obecnie świetlica wiejska.
Na skrzyżowaniu z ul. Krótką znajduje się krzyż, postawiony na miejscu pomnika poległych w I wojnie światowej. Docieramy do centrum wsi z kościołem.
Kościół Trójcy Św. wzmiankowano w 1287 r., obecny gotycki pochodzi z pocz. XV wieku. Był nieznacznie przebudowany przez rodzinę von Oberg w latach 1653 i 1723, kiedy podwyższono wieżę, zwieńczając ją barokowym hełmem. Jednonawowa światynia posiada trójbocznie zakończone prezbiterium. Na murach zewnętrznych można zobaczyć epitafium Hansa Ernesta von Clausnitz und Treschen (zm. 1712 r.) i jego żony Heleny, obok stoi zniszczony grobowiec Steuerów. Do kościoła prowadzi renesansowa brama ze śląską attyką w kształcie jaskółczego ogona w zwieńczeniu. Kościół nakryty jest sklepieniem krzyżowo-żebrowym, w prezbiterium zachowały się gotyckie zworniki. Wewnątrz znajduje się barokowe wyposażenie – ołtarz główny z 1680 r. z rzeźbą Ukrzyżowanie z 1730 r., ołtarze boczne MB i św. Józefa oraz organy. Można tu też zobaczyć płytę nagrobną Absaloma Swobsdorfa (zm. 1494), popiersie kanonika Caspera Heinricha von Oberg (zm. 1679), dwa klasycystyczne nagrobki męża i syna Caroline Henrike von Oberg oraz jej epitafium (zm. 1796).
Łącznikiem naprzeciwko dawnego browaru (nr 2) można podjechać ul. Klasztorną do wjazdu na dziedziniec folwarczny i do pałacu. Klasycystyczny pałac wzniósł w poł. XIX w. kupiec Jacob Silberstein, budynek został zmodernizowany w latach 80. XIX wieku. Po 1945 r. przeznaczono go na mieszkania pracowników PGR, obecnie jest opuszczony. W skład zabudowań folwarcznych wchodzą: oficyna, stajnia i wozownia z tego samego okresu.
Po drugiej stronie ul. Klasztornej znajduje się dawny klasztor.
Dawny klasztor elżbietanek (St. Georgen Stift) pochodzi z lat 1912-13. Po 1945 r. mieścił się w nim dom dziecka, a obecnie Zakład Pielęgnacyjno-Opiekuńczy Caritas Archidiecezji Wrocławskiej. Bogata dekoracja elewacji składa się z jasnoszarych płycin i ceglanych obramowań okien. Obok stoi oficyna o konstrukcji szkieletowej i drewniana altana.
Na skrzyżowaniu z ul. Szkolną stoi wysokiej klasy piaskowcowa figura św. Jana Nepomucena z 1730 r., przedstawionego w stroju jezuickim z krzyżem w rękach, poniżej znajduje się scena zrzucenia świętego z praskiego Mostu Karola do Wełtawy. Ustawiono ją z fundacji von Obergów w pierwszą rocznicę kanonizacji świętego. Za figurą znajduje się dawna szkoła katolicka, obecnie szkoła podstawowa.
Po chwili opuszczamy Małkowice, na północnym krańcu wsi znajduje się cmentarz. Jedziemy skrajem doliny Bystrzycy, po dłuższej chwili docieramy do skrzyżowania na skraju wsi Skałka, gdzie opuszczamy park krajobrazowy. Skręcamy w szosę prowadzącą do Kębłowic, po chwili po lewej widać nowe osiedle domków.
Kębłowice wzmiankowane były w 1245 r., wieś należała do wrocławskiej kapituły katedralnej. Po sekularyzacji w 1810 r. przeszła w ręce prywatne, od poł. XIX w. majątek należał do Jesdinskych.
Na skrzyżowaniu w centrum wsi można podjechać nieco w prawo do wjazdu na folwark i pałac.
Neobarokowy pałac zbudował w 1882 r. Leopold Jesdinsky, po 1945 r. ulokowano tu PGR, obecnie zrujnowany obiekt jest opuszczony. Pałac posiada skomplikowaną bryłę z wieżyczkami w narożach i drewnianą wieżyczką widokową na środku. Wokół dziedzińca znajdują się zabudowania folwarczne i oficyna mieszkalna z XIX/XX w. W folwarku organizowany jest weekendowy targ produktów regionalnych Bazar Zaczarowana Stodoła.
Opuszczamy Kębłowice, po chwili docieramy na skraj zabudowań Smolca (ul. Jantarowa). Mijamy ogrodnictwo, za skrzyżowaniem koło agroturystyki Zielona Dolina zaczyna się Krzeptów.
Krzeptów wzmiankowany był w 1257 r., do sekularyzacji w 1810 r. wieś należała do wrocławskich klarysek. Później majątek przeszedł na własność państwa, wreszcie w 1880 r. został podzielony. W związku z położeniem u granic Wrocławia wieś w ostatnich latach znacznie się rozbudowała
Na początku Krzeptowa można podjechać 240 m w lewo ul. Dębową do dawnego cmentarza z ruinami kaplicy.
Jedziemy ul. Główną przez starą część wsi otoczoną nowymi osiedlami. Po dłuższej chwili docieramy do płotu lotniska Wrocław Strachowice, gdzie zaczyna się ścieżka rowerowa. Mijamy nowy Zespół Szkolno-Przedszkolny i opuszczamy Krzeptów.
Docieramy na skraj nowych osiedli Smolca i skrzyżowania z ul. Chłopską, gdzie znajduje się pomnik 700-lecia wsi. Ścieżką rowerową wzdłuż ul. Chłopskiej opuszczamy Smolec, podjeżdżając lekko na Karnczą Górę (128 m).
Na Karnczej Górze znajdowała się wieś o tej samj nazwie wzmiankowana już w 1155 roku. Należała do kapituły katedralnej we Wrocławiu, a po sekularyzacji w 1810 r. weszła w skład dóbr państwowych. W 1887 r. mieszkało tu 245 osób, istniał tu pałac, dwór wolnego sołectwa i gorzelnia. Zabudowania wsi zostały zniszczone w 1945 r. i już ich nie odbudowano w związku z powiększeniem wojskowego lotniska na Strachowicach.
Przy płocie lotniska na szczycie wzniesienia stoją dwa granitowe krzyże kamienne. Podobno w 1514 r. Jan z Kętrznik ograbił i zabił tu dwóch kupców czeskich. Dwa granitowe krzyże kamienne mają 1,6 m i 1,9 m wysokości, oba są uszkodzone. Zaginione krzyże odnaleziono przypadkowo w 1994 r., w 2011 r. poddane zostały renowacji.
W 1474 r. w miejscu tym doszło do spotkania króla Polski Kazimierza IV Jagiellończyka, jego syna i króla Czech – Władysława Jagiellończyka oraz króla Węgier – Macieja Korwina. Zawarto wtedy rozejm podczas walk o tron czeski, w ramach kompromisu Czechy pozostały przy Władysławie Jagiellończyku, a Morawy, Śląsk i Łużyce przy Macieju Korwinie. Stan taki utrzymał się do śmierci króla węgierskiego w 1490 roku.
Wkraczamy w granice Wrocławia, na rondzie kończy się ścieżka rowerowa. Jedziemy ul. Żwirki i Wigury Zachodnią, przecinamy nieczynną bocznicę kolejową do jednostki wojskowej przy lotnisku na Strachowicach i przejeżdżamy pod wiaduktem Autostradowej Obwodnicy Wrocławia. Docieramy do zabudowań osiedla Muchobór Wielki, jedziemy ul. Gagarina przez nowe osiedla do ul. Rakietowej. Na skrzyżowaniu z ul. Samborską (nr 28) stoi Villa Hampel z 1892 roku. Przekraczamy potok Kasina i docieramy do ronda Chamcówny, gdzie kończy się nasza trasa, obok stoi kościół.
Kościół św. Michała Archanioła wzmiankowany był w 1347 r., obecny gotycki wzniesiono w XV w. i przebudowano ok. 1570 roku. W latach 1912-15 został znacznie rozbudowany, do małego gotyckiego kościółka dostawiono poprzecznie duży budynek neogotycki, co stanowi rzadko spotykane rozwiązanie. Nawa starego kościoła jest sklepiona krzyżowo i wsparta na skręconym filarze. Wewnątrz znajdują się gotyckie malowidła ścienne z ok. 1470 r. i kwatera ołtarza z Ostatnią Wieczerzą. Pod okapem na zewnątrz biegnie sgraffitowy fryz z pocz. XVII wieku. Na przykościelnym cmentarzu znajduje się kaplica z końca XIX wieku.
