Ulica Św. Mikołaja to jedna z dwóch ulic, łączących niegdyś Rynek ze znajdującą się na zachód od niego nieistniejącą już Bramą Mikołajską, od której pochodzi nazwa ulicy. Stanowi jeden z dwóch wylotów biegnących z Rynku na zachód, w stronę Legnicy i Berlina. Od średniowiecza jest to jedna z głównych arterii komunikacyjnych Wrocławia. Ulica ma ok. 600 m długości, w połowie przecięta jest wytyczoną w latach 70. XX w. wrocławską trasą W-Z.
Kamienica nr 40 położona jest u wylotu ulicy Wszystkich Świętych. Powstała pierwotnie pod koniec XIV w. między dwoma pasami umocnień w pobliżu Bramy Mikołajskiej. W 2. poł. XV w. mieszkał tu opiekun pobliskiego szpitala św. Barbary. Obecny barokowy budynek został wzniesiony w 1690 r. przez Mathiasa Bienera. W 1874 r. zmieniono witryny, zaś podczas remontu w 1936 r. przeniesiono barokowe drzwi z fasady na boczną elewację, w miejsce obramienia dawnego epitafium. Obecnie budynek jest siedzibą kancelarii Diecezji Wrocławsko-Szczecińskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Manierystyczny szczyt z datą 1690 jest być może pozostałością wcześniejszego budynku i posiada niewielke woluty. Wschodnia elewacja stanowiła mur dawnego cmentarza św. Barbary, umieszczono w nim epitafia. Zachowały się dwa bliźniacze epitafia z 1713 r. ze skutymi napisami i mieszczańskimi gmerkami oraz trzecie bez inskrypcji.
Kamienica nr 41 powstała pierwotnie pod koniec XIV w. między dwoma pasami umocnień w pobliżu Bramy Mikołajskiej. Później została przebudowana na renesansową, zaś w 1873 r. trójkątny szczyt zastąpiono czwartą kondygnacją. Budynek wyremontowano w 2008 r. Charakterystycznym elementem elewacji jest namalowany na ostatniej kondygnacji zegar.
Kamienica nr 42 powstała pierwotnie pod koniec XIV w. między dwoma pasami umocnień w pobliżu Bramy Mikołajskiej. W 1. poł. XV w. mieszkali tu tkacze, stąd nazwa „Pod Ramami” (sukienniczymi). Późniejsza renesansowa kamienica została przebudowana ok. 1700 r. na barokową. Na jej miejscu wzniesiono w 1889 r. obecny budynek w stylu neorenesansowym z dwukondygnacyjnym wykuszem. Wysokością przewyższa on sąsiednie kamienice.
Kamienica nr 43 powstała pierwotnie pod koniec XIV w. między dwoma pasami umocnień w pobliżu Bramy Mikołajskiej. W 1. poł. XV w. mieszkali tu tkacze, stąd nazwa „Pod Ramami” (sukienniczymi). Późniejszy barokowy budynek został przebudowany w 1890 r. na neomanierystyczny z bogato zdobionym szczytem.
Kamienica na rogu ul. Św. Mikołaja 45, Ruskiej 36 i pl. Jana Pawła II 7a została wzniesiona w 1864-65 r. przez mistrza murarskiego F. Nagórsky’ego. Wyremontowano ją w latach 2004-14. Eksponowany w narożu ulic budynek posiada elewacje nawiązujące do włoskiego renesansu. Charakterystyczne są dwa wykusze o stalowej konstrukcji zwieńczone balkonami z daszkami.
Kamienica nr 46 to renesansowy budynek powstały w XVI w., przebudowany ok. 1880 r. i ok. 1906 r. W 1856 r. ulokowano tu nową aptekę Szpitala Wszystkich Świętych (Allerheiligen Apotheke), przeniesioną z ul. Cieszyńskiego i funkcjonująca tu do 1945 r. Po 1945 r. zmieniono wygląd parteru, a w latach 2005-06 kamienicę wyremontowano. Znajdujące się pierwotnie na parterze medaliony przeniesiono po 1945 r. na pierwsze piętro. Te po bokach przedstawiają Andreasa Krischke (1734-1802) i jego bratanka Friedricha Krischke (1767-1825), zaś w wieńcu pośrodku umieszczono napis „Begruender Der Allerheiligen Hospital Apotheke” – założyciele apteki Szpitala Wszystkich Świętych. Medaliony zostały ufundowane w 1864 r. przez władze miejskie. Wewnątrz znajduje się tablica fundacyjna apteki z 1800 r. z informacją o jej przeniesieniu w 1856 roku.
