Arsenał Miejski (Mikołajski) jest jednym z nielicznych w Polsce oraz największym zachowanym fragmentem obwarowań Wrocławia. Pierwszy budynek kompleksu powstał w latach 1459-63, rada miejska podjęła wtedy decyzję o wzniesieniu spichlerza zbożowego, gromadzącego zapasy na wypadek oblężenia miasta. Obiekt powstał nad Odrą, w północno-zachodnim narożniku zewnętrznych murów obronnych, w pobliżu Bramy Mikołajskiej na miejscu niedokończonego zamku księcia Henryka IV Probusa. Na pocz. XVI w. ulokowano tu miejski skład broni (działa, kule, broń palna ręczna oraz drzewcowa), przechowywanej wcześniej w piwnicach Ratusza, w Małej Wadze na Rynku i na murach miejskich. W związku z tym budynek otrzymał nazwę zeughaus (cekhauz). Drugi Arsenał – Piaskowy znajdował się na miejscu obecnej Hali Targowej. Wrocław miał do 1741 r. prawo ius praesidii – utrzymywał własne oddziały wojskowe z wyposażeniem i mury miejskie, jednocześnie władcy mieli zakaz wprowadzania swoich wojsk na teren miasta. Na dziedzińcu pod murami obronnymi pojawiły się także: wozownia, kuźnia i rusznikarnia, zaś proch trzymano w specjalnej baszcie.
Północne skrzydło magazynowe i wschodnie wybudowano przed 1562 r., a skrzydło zachodnie przed 1578 r. W latach 1656-58 między skrzydłem wschodnim, a spichlerzem powstał budynek bramny. W 2 poł. XVII w. przebudowano także stropy. Po zajęciu Wrocławia przez Prusy król Fryderyk II ogłosił Wrocław twierdzą w 1742 r. i umieścił w arsenale państwowe magazyny wojskowe. W latach 1743-45 od wschodu powstał trzyskrzydłowy magazyn, uszkodzony w 1945 r. i rozebrany w 1967 r., jego zarys wyznacza obecnie murek z ogrodzeniem. W XVIII w. pojawiły się nazwy poszczególnych skrzydeł, nawiązujące do pól herbu Wrocławia. W 1825 r. powstał warsztat artyleryjski, a w 2. poł. XIX w. przebudowano część dachów i elewacji.
Po wojnie uszkodzony kompleks Arsenału zabezpieczono w latach 1945-51. W 1962 r. odnaleziono tu romański tympanon św. Jaksy z XII w. z opactwa ołbińskiego. W 1971 r. Arsenał został oddziałem Muzeum Historycznego Miasta Wrocławia (od 1999 r. Muzeum Miejskiego Wrocławia). W północnym i wschodnim skrzydle znajduje się Muzeum Militariów, powstałe w 1978 r. jako Dział Oręża Muzeum Historycznego. Ostatni remont przeprowadzono w latach 1991-2001, podczas którego skrzydło południowe zaadaptowano na Muzeum Archeologiczne i Miejskie Archiwum Budowlane. Na dziedzińcu Arsenału organizowane są imprezy kulturalne, festiwale, spektakle teatralne i koncerty.
Arsenał ma postać czworoboku o wymiarach 73 x 55 m z trapezoidalnym dziedzińcem pośrodku. Najstarsze jest skrzydło południowe (Jana Chrzciciela) – dawny spichlerz wzniesiony w latach 1459-63. W XIX w. ulokowano tu magazyn sprzętu artyleryjskiego, a po remoncie w latach 1994-2001 Muzeum Archeologiczne i Archiwum Budowlane Muzeum Architektury. Na wschodniej elewacji skrzydła umieszczono kamienny herb Wrocławia z ok. 1888 r., przeniesiony z dawnej gazowni przy ul. Trzebnickiej. W skrzydle znajduje się brama przejazdowa z datą 1658.
Skrzydło północne (Orła) magazynowe zbudowano przed 1562 r., jedna ze ścian to kurtyna XIV-wiecznego muru miejskiego. W XIX w. zajmowały je pomieszczenia socjalne, zaś po remoncie w latach 1971-78 Dział Oręża Muzeum Historycznego (obecnie Muzeum Militariów). Znajduje się w nim pięć późnogotyckich piaskowcowych portali.
Skrzydło zachodnie (Lwa) powstałe przed 1578 r. również opiera się o średniowieczny mur obronny. W XIX w. w skrzydle zachodnim funkcjonował warsztat rusznikarski, zaś po remoncie w latach 1991-93 sala konferencyjna. W elewację wmurowano XV-wieczną kamienną strzelnicę z krzyżowym wziernikiem. Znajdują się przy nim dwie baszty. Północna wzniesiona na planie kwadratu powstała pod koniec XIII w. jako element niedokończonego zamku księcia Henryka IV Probusa. Zwieńczona jest blankami ze strzelnicami kluczowymi, obecnie mieści siedzibę Bractwa Kurkowego Miasta Wrocławia. Łupinowa baszta południowa z XIV w. jest półkolista i posiada koliste strzelnice.
Skrzydło wschodnie (Jana Ewangelisty, później Panny) wzniesiono przed 1562 r. zaś w latach 1656-58 powstał łączący je ze spichlerzem budynek bramny (litery W), który spełniał też funkcje mieszkalne, dzieło Davida Littmanna. W XIX w. znajdowała się tu część magazynowa ze stajnią i mieszkalna, zaś po remoncie w latach 1971-78 Dział Oręża Muzeum Historycznego (obecnie Muzeum Militariów). Znajduje się w nim główne wejście do Arsenału, ozdobione misiami ślężańskimi. Na obrośniętych roślinnością murach zawieszono klimatyczne latarnie. Na miejscu dawnego magazynu fryderycjańskiego urządzono skwer. Przy skrzydle wschodnim zachował się fragment muru miejskiego.
Wewnątrz Arsenału zachowała się unikalna konstrukcja więźby dachowej budynku z licznymi znakami ciesielskimi. Sklepienie sieni wschodniej oparte jest na boniowanym filarze. W holu wejściowym znajduje się późnogotycka płaskorzeźba figuralna, pochodząca prawdopodobnie z opactwa norbertanów na Ołbinie, rozebranego w 1529 r. Na wyremontowanym w latach 1993-94 dziedzińcu stoi studnia wzmiankowana w 1620 r. z manierystyczną obudową z ok. 1656 r. z warsztatu Davida Littmanna.
Krasnal Kanonier Antek projektu Arkadiusza Kusza powstał w 2023 r. w Pracowni Metaloplastycznej 2. Wojskowego Oddziału Gospodarczego przy ulicy Ligockiej we Wrocławiu dzięki Stowarzyszeniu Polskich Artylerzystów.
